ΑΜΦΙΘΕΑ

ΑΜΦΙΘΕΑ
Νέα ονομασία του χωριού από την αμφιθεατρική θέση στην οποία βρίσκεται .Το παλιό όνομα του χωριού είναι Γίδες το οποίο σύμφωνα με την παράδοση δόθηκε από Τούρκο πασά ο οποίος εκεί είχε τα κοπάδια του. Αυτό δεν ισχύει, γιατί το όνομα ΓΙΔΕΣ υπάρχει στα πρώτα κατάστιχα των φορολογικών καταλόγων του τούρκικου κράτους το 1474 πράγμα που σημαίνει ότι το όνομα του χωριού υπήρχε επι ενετοκρατίας και δεν γνωρίζουμε πόσο παλαιότερα. 

ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΟ 1474 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΟΙ ΦΟΡΟΙ ΠΟΥ ΠΛΗΡΩΝΑΝ

Ένα τούρκικο κατάστιχο αποτελούμενο από 164 σελίδες γραμμένο στην Αραβική και μεταγραμμένο στην Τουρκική από την Ευαγγελία Μπαλτά, περιλαμβάνει τους δήμους και τα χωριά της Εύβοιας με οικονομικά στοιχεία και ονόματα κατοίκων κατά το έτος της αλώσεως της νήσου (1474). 

Αμέσως μετά την απελευθέρωση αναφέρεται σαν Γίδαις με 5 οικογένειες. Πλούσιο και έφορο μέρος με πολλές καλλιέργειες.

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΠΡΙΝ 70 ΧΡΟΝΙΑ (1930 – 1940)
Γίδες
Στο χωριό όλες σχεδόν οι οικογένειες ήταν πολύτεκνες, συνήθως με 5 παιδιά και πάνω. Τα παιδιά μάθαιναν τα πρώτα γράμματα στο σχολείο του χωριού. Ήταν δε τέτοια η επιθυμία των ντόπιων να μορφώσουν τα παιδιά, που κάποιος διέθεσε το σπίτι του δωρεάν για να στεγαστεί το σχολείο, έτσι ώστε να δεσμεύσει το κράτος να στείλει δάσκαλο. Εκτός από την βασική εκπαίδευση, τα παιδιά ήδη από ηλικία 6-7 ετών συμμετείχαν στις δουλειές, είτε ήταν αγροτικές είτε του νοικοκυριού.

ΑΜΦΙΘΕΑ – ΜΑΘΗΤΕΣ – ΑΓΡΟΤΟΠΑΙΔΑ – ΒΟΣΚΟΙ

Γράφει ο Αντώνης Αντωνίου
Τους τρεις μήνες του καλοκαιριού που τα Σχολεία ήταν κλειστά, οι μαθητές καταπιάνονταν με δουλειές που τους ανέθετε η οικογένεια. Κύρια εργασία τους ήταν τα οικόσιτα ζώα, όπως γίδες, προβατίνες, γαϊδούρια, άλογα, φοράδες, βόδια και αγελάδες. Το καλοκαίρι, πήγαιναν τα γιδοπρόβατα και τα γελάδια για βοσκή στις καλαμιές που είχαν μείνει από το θερισμό. Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, η βοσκή ήταν αρκετά πλούσια, όμως τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο ήταν λειψή στα εξωχώραφα. Τον χειμώνα τα έβοσκαν στα δικά τους κτήματα και τα τάιζαν με σανό, βίκο, κριθάρι, βρωμάρι, άχυρο και καρπούς, όπως κουκιά, ρεβίθια και καλαμπόκι. Καθημερινή τους ασχολία ήταν να λύσουν τα ζώα από το στάβλο και να τα ποτίσουν στη Βρύση, στο Πηγάδι ή στο ποτάμι. Η δουλειά αυτή δεν ήταν εύκολη και χρειαζόταν ικανότητα, δύναμη και προσοχή. Τα ζώα δεν χόρταιναν και τα παιδιά φρόντιζαν να βρουν τόπους κατάλληλους για να βοσκήσουν τα κοπάδια. Συνήθως τα παιδιά σχημάτιζαν παρέες – αγόρια και κορίτσια – όταν πήγαιναν για βοσκή κι έσμιγαν τα ζώα τους σε κοπαδάκια και Βουκολιό. Πολλές φορές, οι μαθητές του δημοτικού μελετούσαν κατά τη διάρκεια της βοσκής ή – αν ήταν κορίτσια – έφερναν τα κεντήματά τους ή τη ρόκα τους κι έτσι εκμεταλλεύονταν τον όποιο λίγο ελεύθερο χρόνο. Σκορπίζονταν σε διάφορα σημεία, ανά ένα παιδί, για να περιορίζουν τα ζώα από φυγή και ζημιές. Οι φωνές αντιλαλούσαν σε πλαγιές και ρεματιές, συχνά από τραγούδια ή τροπάρια των αγοριών. Ο τόπος ήταν καλλιεργήσιμος για σιτηρά και άλλα ψυχανθή, αν και υπήρχαν ελάχιστα δέντρα. Οι περιοχές, στις οποίες σήμερα επικρατούν τα ελαιόδεντρα, εκείνη την εποχή ήταν βοσκοτόπια, γιατί πλεόναζαν τα οικόσιτα ζώα. Στο χωριό επέστρεφαν το βράδυ. Με τη δύση του ηλίου έφερναν τα ζώα στα σπίτια τους. Άλλα έμπαιναν στο χωριό από το δρόμο του Ανεμόμυλου, άλλα από τον Κάμπο, άλλα από τη Βρύση Κανάλη, άλλα από το Σταυρό, άλλα από τη Βαθιά-λάκα, άλλα από τη Ψηλή Ελιά και Κόκκινα, άλλα από τη Φραγκαλίνα, άλλα από τη Μπλαμάτση κι άλλα από τον Κατακλιδάρη. Με επίκεντρο το χωριό, υπήρχαν ακτινοειδείς αγροτόδρομοι. Πολλές φορές τα σταματούσανε στις εισόδους του Χωριού για να μην συναντηθούν όλα μαζί και συνωστιστούν
http://evia-blog.blogspot.com/

Η ΑΜΦΙΘΕΑ ΚΑΠΟΤΕ

Πρωτοδιορισμός στο Δημοτικό Σχολείο Αμφιθέας τότε Γίδες (1944 -1957)
της Δασκάλας ΄Ανθης Κανάρη του Σταματίου
Για το πέρασμά μου από το χωριό Γίδες.
Στη ζωή μας παρουσιάζεται μια φωτεινή και ζωντανή φυσιογνωμία: Η φυσιογνωμία της Ιστορίας. Η ιστορία του Πλανήτη Γη και η Ιστορία καθενός μας χωριστά. Έτσι και η δική μου ιστορία μου δίνει το δυνατό συναίσθημα ότι για μένα αρχίζει μια νέα εποχή, τότε που το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων μου αναθέτει ν΄ ανοίξω το Δημοτικό Σχολείο Γιδών, για να μάθω τα Ελληνόπουλα του χωριού Γράμματα.